Budowa sieci światłowodowej wymaga nie tylko odpowiedniego kabla, ale również dobrania właściwej metody jego instalacji. W przypadku kanalizacji teletechnicznej najczęściej stosuje się wciąganie kabla za pomocą linki lub wyciągarki albo wdmuchiwanie kabla światłowodowego z wykorzystaniem sprężonego powietrza i specjalnej wdmuchiwarki.
Obie metody mają swoje zastosowania. Wybór zależy przede wszystkim od rodzaju kabla, długości trasy, średnicy i stanu kanalizacji, liczby zakrętów oraz dostępnego sprzętu.
W tym artykule wyjaśniamy, czym różni się wciąganie od wdmuchiwania światłowodu, kiedy zastosować każdą z metod oraz na co zwrócić uwagę podczas instalacji.
Wciąganie jest tradycyjną metodą układania kabli w rurach osłonowych i kanalizacji teletechnicznej. Kabel jest przeciągany przez wcześniej przygotowaną trasę za pomocą linki pilotującej, taśmy wciągającej lub wyciągarki.
Przed rozpoczęciem prac należy sprawdzić drożność kanalizacji, oczyścić rurę i upewnić się, że kabel może zostać bezpiecznie wprowadzony na całej długości trasy. W przypadku dłuższych odcinków konieczne może być wykorzystanie wyciągarki.
Wciąganie jest szczególnie popularne przy krótkich odcinkach oraz w sytuacjach, w których zastosowanie wdmuchiwarki nie jest uzasadnione.
Największym ograniczeniem jest siła działająca na kabel podczas przeciągania. Cała siła jest przekazywana na kabel z jednego punktu, dlatego przy długich trasach oraz dużej liczbie zakrętów może dochodzić do znacznego wzrostu tarcia.
Należy zawsze przestrzegać maksymalnej dopuszczalnej siły ciągnącej określonej przez producenta kabla. Przekroczenie tego parametru może prowadzić do uszkodzenia kabla lub włókien.
Istotny jest również promień gięcia. Według zaleceń FOA typowy minimalny promień gięcia kabla pod naprężeniem może wynosić około 20-krotności średnicy kabla, podczas gdy po instalacji, gdy kabel nie jest naprężony, może być mniejszy. Zawsze należy jednak kierować się wymaganiami konkretnego producenta kabla.
Wdmuchiwanie, określane również jako blowing lub jetting, wykorzystuje sprężone powietrze oraz specjalną maszynę do instalacji kabla.
Wbrew nazwie kabel nie jest po prostu „dmuchany” przez rurę. Maszyna mechanicznie podaje kabel do kanalizacji, a strumień sprężonego powietrza zmniejsza tarcie pomiędzy kablem a wewnętrzną powierzchnią rury. Dzięki temu kabel może być instalowany na znacznie większych odległościach.
Metoda ta jest szczególnie popularna w przypadku mikrokabli światłowodowych i mikrorurek, ale może być również stosowana w odpowiednio przygotowanych kanałach i rurach.
Wdmuchiwanie jest szczególnie korzystne przy długich trasach. W praktyce możliwe jest instalowanie kabli na odcinkach rzędu kilometrów, pod warunkiem odpowiedniego przygotowania kanalizacji, dobrania kabla, mikrorurki i parametrów urządzenia. Materiały branżowe wskazują na możliwość realizacji odcinków 1–2 km i większych, zależnie od warunków instalacji.
| Parametr | Wciąganie | Wdmuchiwanie |
|---|---|---|
| Sposób instalacji | Linka, taśma lub wyciągarka | Sprężone powietrze + podawanie mechaniczne |
| Długie odcinki | Ograniczone | Bardzo dobre zastosowanie |
| Krótkie odcinki | Bardzo dobre | Możliwe, ale często nieopłacalne |
| Zakręty | Mogą znacząco zwiększać opory | Lepsza tolerancja na trasach z zakrętami |
| Siła działająca na kabel | Większa | Mniejsza i rozłożona wzdłuż kabla |
| Prędkość instalacji | Niższa | Wyższa |
| Sprzęt | Stosunkowo prosty | Wdmuchiwarka, sprężarka i osprzęt |
| Koszt sprzętu | Niższy | Wyższy |
| Mikrokable | Możliwe, zależnie od kabla | Szczególnie dobre zastosowanie |
| Wymagania dotyczące kanalizacji | Drożna trasa | Szczelna, drożna i odpowiednio przygotowana trasa |
Wciąganie będzie dobrym rozwiązaniem przede wszystkim wtedy, gdy:
Przy krótkich odcinkach ręczne wciąganie może być po prostu szybsze i bardziej ekonomiczne niż przygotowywanie całego zestawu do wdmuchiwania.
Wdmuchiwanie warto rozważyć, gdy:
W przypadku długich tras wdmuchiwanie może znacząco ograniczyć czas oraz liczbę osób potrzebnych do wykonania instalacji. W jednym z porównań dla odcinka 1000 m podano przykładowo czas instalacji 12 minut przy wdmuchiwaniu wobec około 60 minut przy wciąganiu, jednak rzeczywiste wartości zależą od kabla, kanalizacji, sprzętu i warunków na trasie.
Wdmuchiwanie nie oznacza, że można włożyć dowolny kabel do dowolnej rury i uruchomić sprężarkę.
Bardzo ważne jest odpowiednie przygotowanie trasy.
Przed rozpoczęciem instalacji należy sprawdzić, czy rura nie jest zatkana, zgnieciona lub uszkodzona. Niedrożność może zatrzymać kabel w trakcie instalacji i wymusić lokalizowanie problemu na trasie.
Wdmuchiwanie wykorzystuje przepływ powietrza, dlatego nieszczelności mogą znacząco pogorszyć skuteczność instalacji.
Zanieczyszczenia, piasek, błoto czy woda mogą utrudniać prawidłowe wdmuchiwanie. Stan kanalizacji ma bezpośredni wpływ na możliwy dystans instalacji.
Nie każdy kabel światłowodowy nadaje się do wdmuchiwania. Szczególnie w przypadku mikrorurek należy sprawdzić kompatybilność kabla z konkretnym systemem oraz urządzeniem. Konstrukcja kabla, jego średnica, masa i współczynnik tarcia mają znaczenie dla efektywności instalacji.
Prędkość podawania kabla, ciśnienie i przepływ powietrza powinny być dobrane do konkretnej instalacji. Zbyt duża siła podawania lub niewłaściwe parametry mogą prowadzić do problemów podczas instalacji.
Jednym z największych atutów wdmuchiwania jest możliwość wykorzystania mikrorurek.
Zamiast instalować od razu duży kabel światłowodowy, można najpierw wybudować infrastrukturę kablową, a następnie wdmuchiwać kable dopiero wtedy, gdy są potrzebne.
Pozwala to na etapową rozbudowę sieci.
Przykładowo podczas budowy kanalizacji można przygotować wiązkę mikrorurek:
kanalizacja → mikrorurka → kabel światłowodowy
Jeżeli w przyszłości pojawi się potrzeba zwiększenia liczby włókien, kolejną mikrorurkę można wykorzystać do instalacji następnego kabla.
Takie podejście pozwala lepiej wykorzystać istniejącą infrastrukturę i ograniczyć konieczność wykonywania kolejnych prac ziemnych.
Nie.
To bardzo ważne, ponieważ wybór metody powinien wynikać z warunków konkretnej instalacji.
Jeżeli trzeba wprowadzić kabel na przykład na kilkudziesięciometrowym odcinku, zakup lub transport wdmuchiwarki i sprężarki może być nieuzasadniony. W takim przypadku klasyczne wciąganie będzie prostsze.
Z kolei przy długiej trasie z wieloma zakrętami próba ręcznego przeciągania kabla może być czasochłonna i zwiększać ryzyko przekroczenia dopuszczalnej siły ciągnącej.
Dlatego przed rozpoczęciem prac warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań:
Jak długa jest trasa?
Jaki kabel instalujemy?
Jaka jest średnica i konstrukcja rury?
Ile występuje zakrętów?
Czy kanalizacja jest drożna i szczelna?
Czy posiadamy odpowiedni sprzęt?
Jaki jest maksymalny dopuszczalny naciąg kabla?
Dopiero na podstawie tych informacji można wybrać odpowiednią metodę.
Wybierz wciąganie, jeśli masz krótki, prosty odcinek i zależy Ci przede wszystkim na prostocie oraz niskim koszcie wykonania.
Wybierz wdmuchiwanie, jeśli instalujesz kabel na długiej trasie, korzystasz z mikrorurek lub mikrokabla i zależy Ci na szybkim wykonaniu instalacji przy ograniczeniu naprężeń działających na kabel.
W większych inwestycjach obie technologie mogą być zresztą stosowane jednocześnie. Długie, odpowiednio przygotowane odcinki można wykonywać metodą wdmuchiwania, natomiast krótkie odcinki, przyłącza czy fragmenty wymagające prac serwisowych – metodą wciągania.
Wciąganie i wdmuchiwanie kabla światłowodowego nie są konkurencyjnymi metodami, z których jedna zawsze będzie lepsza. Każda z nich ma swoje zastosowanie.
Wciąganie jest proste, uniwersalne i dobrze sprawdza się na krótkich trasach. Wdmuchiwanie wymaga bardziej specjalistycznego sprzętu i odpowiedniego przygotowania infrastruktury, ale pozwala znacznie efektywniej realizować długie trasy oraz instalacje wykorzystujące mikrorurki i mikrokable.
W przypadku dużych sieci FTTH, gdzie liczy się szybkość, możliwość rozbudowy oraz ograniczenie obciążenia kabla podczas instalacji, wdmuchiwanie jest obecnie jednym z najważniejszych sposobów układania kabli w kanalizacji i mikrokanalizacji.
Czy każdy kabel światłowodowy można wdmuchiwać?
Nie. Kabel powinien być przeznaczony do takiej metody instalacji, a jego parametry muszą być kompatybilne z rurą i urządzeniem do wdmuchiwania.
Czy kabel światłowodowy można wciągać ręcznie?
Tak, szczególnie na krótkich odcinkach. Przy dłuższych trasach może być potrzebna wyciągarka lub inne urządzenie wspomagające.
Co jest szybsze – wciąganie czy wdmuchiwanie?
W odpowiednio przygotowanej kanalizacji wdmuchiwanie jest zazwyczaj znacznie szybsze, szczególnie na długich odcinkach.
Czy wdmuchiwanie jest bezpieczniejsze dla kabla?
Może ograniczyć naprężenia związane z klasycznym ciągnięciem, ale tylko wtedy, gdy zastosowano właściwy kabel, sprzęt i parametry instalacji.
Czy można wdmuchiwać kabel do istniejącej kanalizacji?
Tak, pod warunkiem że kanalizacja jest odpowiednio drożna, przygotowana i spełnia wymagania zastosowanej technologii.
Czy wdmuchiwanie nadaje się do mikrorurek?
Tak. Jest to jedno z podstawowych zastosowań technologii mikrokanalizacji i mikrokabli światłowodowych.
